Economi Sylfaen

 

Economeg Sylfaen Adfywiol.

Problemau yng Nghymru: Tlodi Parhaus, wedi'i ranbartholi fwyfwy, gyda theimlad o fod yn anochel ac yn cael ei dderbyn.

Y Cwestiwn: Beth all Plaid ei wneud am hyn, a ble mae'r cyfle i Blaid Cymru greu llwybr clir at rym?

Er gwaethaf cylch sy'n ymddangos yn ddiddiwedd o gynlluniau adfer macro-economaidd hanner calonogol a ddarperir mewn gwahanol ffyrdd (gan gynnwys buddsoddi mewn 'Canolfannau' busnes ledled Cymru o gynlluniau a ddarperir gan Lywodraethau Cymru a'r DU), mae ein cymunedau trefol a gwledig yn dal dan gaethiwed tlodi. Yng Nghymru gwelwn lefelau'n uwch nag yn unman arall yng Ngogledd Ewrop, gan danlinellu'r amddifadedd cymdeithasol a ddaw yn sgil hyn. Mae teimlad o dderbyn o hyd mai dyma yw ein lot ni. Mae'r diffyg gobaith hwn am gyfle gwirioneddol i'n pobl ifanc yn lleihau uchelgeisiau ac arloesedd. Mae Brexit, cynhesu byd-eang a COVID-19 yn gwaethygu sefyllfa sydd eisoes yn enbyd.

Fodd bynnag, mae leinin arian bob amser os edrychwn yn ddigon caled, yn enwedig os byddwn yn ailysgrifennu'r rheolau. Gall Plaid fod yn blaid sy'n gweithredu newid go iawn, gan greu rheolau newydd a thwf economaidd i gynnal cymdeithas egalitaraidd. Gwnawn hyn drwy dyfu ein heconomi'n organig o lawr gwlad, gan sicrhau bod y cyfoeth sy'n cael ei greu yn canolbwyntio'n uniongyrchol ar ffynhonnell tlodi. Yna caiff y cyfoeth hwn ei ymgorffori'n uniongyrchol yn yr economi lefel sylfaenol. Os byddwn yn darparu llwybr clir at dwf economaidd yng Nghymru, byddwn yn rhoi terfyn ar y suddo i’r pwll di-waelod.

Bydd Plaid yn cael ei gweld fel y blaid sy'n sicrhau llwyddiant economaidd i Gymru. Wrth inni adeiladu ein heconomi, yr ydym wedyn yn adeiladu'r sylfaen economaidd ar gyfer cymdeithas egalitaraidd a theg. Dim ond dechrau'r broses hon yw'r Economeg Sylfaen hon gyda 'thro Cymreig', ond hebddo, bydd economi Cymru bob amser yn parhau i fod yn doredig ac yn gamweithredol. Mae'r llwybr at greu economïau lleol ffyniannus a gweithgar yng Nghymru yn cynnwys dull ymarferol a phragmatig y gallwn ei weithredu nawr. Bydd hyn yn ei dro yn rhoi canlyniadau cymdeithasol ac ariannol sylweddol i ni (tua £4·5biliwn yn flynyddol) gyda bron ddim cost. Os caiff ei wneud yn iawn, byddai'n gosod llwybr economaidd a chymdeithasol newydd i Gymru. Dyma sut y gall Plaid lunio 'Cytundeb Cymdeithasol' craidd lle byddwn yn diffinio ein heconomi a'n cymdeithas yn y dyfodol. Mae'n lwybr canol radical, yn uno busnes gyda lles cymdeithasol, llwybr na all Llafur na'r Torïaid ei droedio. Wrth inni gyflawni trawsnewid ac adfywio cymdeithasol ac economaidd, yr ydym hefyd yn lleihau ein hôl troed carbon: mae hwn yn ateb gwirioneddol gwyrdd.

Y broblem bresennol hefyd yw 'Ein' cyfle mwyaf –'Economeg Sylfaen Adfywiol'.

Mae gan Gymru fwlch sylweddol iawn o ddiffyg cyfalaf gwariant, a grëwyd gan lywodraeth ganolog San Steffan, sy'n arwain at 'economeg echdynnol ' a gynlluniwyd i echdynnu cyfalaf, adnoddau ac asedau meddal a chaled, yn ogystal ag echdynnu swyddi ac ymfudo economaidd gorfodol i bobl Cymru. Gellir rhannu'r diffyg cyffredinol hwn yn ddau is-gategori:

  1. Diffyg 'Cyfalaf buddsoddi': mae diffyg seilwaith ar raddfa fawr yn arwain at seilwaith anghyflawn a chamweithredol, ac felly economi sydd wedi'i rhewi. Ni allwn ddatrys hyn heb arian ychwanegol gan San Steffan neu fwy o ddatganoli cyllidol, ac ni ddaw'r naill na'r llall yn fuan.
  2. Diffyg mewn 'cyfalaf gwariant': caiff arian sy'n cael ei wario'n ddyddiol ar nwyddau a gwasanaethau ei dynnu allan o Gymru. Mae'r mwyafrif helaeth o ddarparwyr mawr ein nwyddau a'n gwasanaethau yn cael eu contractio yng Nghymru ar hyn o bryd, o seilwaith i gyllid, wedi'u lleoli y tu allan i Gymru (yn Llundain a’r dalgylch fel arfer). Mae eu cyfleoedd cyflogaeth a'u cynlluniau graddedigion medrus yn denu arian, adnoddau, sgiliau a thalent i ffwrdd o gymunedau lleol i greu allanfa sgiliau Cymru - gan adael trefi, dinasoedd ac ardaloedd gwledig Cymru gyda chyfleoedd prin ar gyfer eu twf cymdeithasol neu economaidd eu hunain.

Ystyriwch £100 nodweddiadol rydych chi'n ei wario. At beth yr aiff?  Ble mae'r arian hwnnw'n glanio? Mae'r ateb dros y bont, gan ddadchwyddo economi Cymru fel balŵn gyda thwll araf, yn llipa ac yn ddi-ddim. Gan ein bod yn un o'r ychydig economïau yn Ewrop heb economi lefel sylfaenol weithredol, byddai effeithiau unrhyw chwistrelliad macro-economaidd o gyfalaf i Gymru yn y dyfodol yn llai. Bydd effaith lluosydd arian yng Nghymru yn gyfyngedig iawn, gyda threigl tua De Ddwyrain Lloegr.

Mae trwsio'r economïau lefel sylfaenol hyn yn rhagofyniad i ddefnyddio economeg Keynesia yn llwyddiannus, ac yn ogystal gallai osod y naws ar gyfer pob polisi economaidd a chymdeithasol i’r dyfodol.

Gellir atgyweirio ein heconomïau lleol am ychydig iawn o gost, ond gan roi budd ariannol enfawr (tua £4·5 biliwn y flwyddyn i ddechrau). Gallwn 'ailysgrifennu rheolau'r gêm' i roi blas Cymreig amlwg i'n polisi economaidd a’i wneud yn addas i Gymru. Gallwn sicrhau ei fod yn gweithio gydag ymyl egalitaraidd go iawn, gan adeiladu ein heconomi o'r gwaelod i fyny, creu swyddi newydd wedi'u gwreiddio mewn cymdeithas, a chreu ymdeimlad gwirioneddol o berchnogaeth ar gymunedau yn ôl preswylfa.

Er mwyn gwneud i Economeg Sylfaen weithio'n iawn, mae'n golygu bod angen 'Cytundeb Cymdeithasol' rhwng y Llywodraeth, busnes a’r cyhoedd. Y cytundeb cymdeithasol yw 'yr allwedd'. I ni, byddai polisïau'n bragmatig ac yn canolbwyntio ar Gymru. Yn bwysicaf oll, byddant yn lleol, yn wyrdd ac yn wydn. Gellir dechrau'r rhain heb droi at San Steffan, ond gyda'r wybodaeth y bydd budd ychwanegol yr 'effaith luosogi' yn cynyddu wrth i'r economïau fod yn fwy gwydn a chydgysylltiedig.

Brys y mater

Mae Economeg sylfaen yn strategaeth a brofwyd: nid oes angen inni edrych ymhellach na Preston, cyngor dan arweiniad Llafur. Er gwaethaf ei lwyddiant, nid oes gan y Llywodraeth Llafur y dewrder na'r weledigaeth i gyflawni'r polisi hwn mewn partneriaeth â busnesau lleol. Rhaid i Blaid sefydlu ei hun fel hyrwyddwyr y cae chwarae hwn cyn colli'r cyfle.

O fewn pob argyfwng (ac mae gennym un) mae cyfle i drawsnewid i'r rhai sy'n ddigon dewr i fanteisio arno. Gall Plaid Cymru ailwampio ei hygrededd a'i delwedd, heb gost a chyda phopeth i'w ennill. Rhaid i Blaid Cymru baratoi Cymru i sefyll ar y llwyfan rhyngwladol, drwy weledigaeth bragmatig ar gyfer trawsnewid cymdeithasol ac economaidd. Gellid galw'r weledigaeth honno: 'Economeg Sylfaen Adfywiol', yn seiliedig ar egwyddorion economaidd egalitaraidd (o'r arferion cymdeithasol ac economaidd gorau yn Llychlyn/Almaen/Japan), gan greu cymdeithas ac economi lle mae'r llywodraeth, busnes ac unigolion yn gweithio gyda'i gilydd. Bydd y model a'r egwyddorion cymdeithasol ac economaidd cydlynol hwn yn cael eu hanelu'n benodol at Gymru, gan weithio ar lawr gwlad, lleihau tlodi'n uniongyrchol, cynyddu cynhyrchiant, iechyd ac addysg, a chaniatáu i ddewisiadau economaidd gwirioneddol gael eu cronni ar lefel gymunedol.

Yr ateb: 'Economeg Sylfaen Adfywiol'- wedi'i raddio'n genedlaethol.

Mae ein datrysiad arfaethedig yn uno cyfiawnder cymdeithasol ag economïau lleol iach, partneriaeth ategol, ac yn ffynnu drwy gyfathrebu cyson rhwng sefydliadau angori fel Llywodraeth Cymru, Prifysgolion, busnesau lleol sy'n eiddo preifat, a defnyddwyr. Fe'i diffiniwyd gan y ddau o feddylwyr blaenllaw y tu ôl i Dyfu Cyfoeth Cymunedol, Marjorie Kelly a Ted Howard o'r Cydweithfa Democratiaeth, fel "paradeim cydlynol ar gyfer sut i drefnu economi" a allai ein galluogi i oresgyn y model economaidd anghyfartal a "neo-rhyddfrydol" ar hyn o bryd. (Gweler y model Preston sydd ynghlwm)

Yn seiliedig ar egwyddorion 'Cytundeb Cymdeithasol' sydd â hawliau a chyfrifoldebau cyfartal, gellid cynyddu hyn yn genedlaethol ac nid ar lefel leol yn unig, gan greu deinameg newydd gyfan. Gallai llywodraeth ganolog ddod â'r opsiynau ychwanegol fel datblygiad Banc Cymru. Bydd dod â'r tair rhan gyfansoddol (llywodraeth, busnes, cymdeithas) yn y cytundeb cymdeithasol at ei gilydd ar lefel genedlaethol yn bywioli’r effaith economaidd drwy uwchraddio a defnyddio ein hadnoddau yn y ffordd fwyaf effeithiol, ac i Gymru – nid dim ond De Lloegr. Byddai hyn yn agor drws enfawr o gyfle ar gyfer modelau busnes amgen, egalitaraidd a blaengar y gellid eu creu ar lefel gymunedol, gan ddod ag opsiynau egalitaraidd gwyrdd, glân a chynhyrchiol. Byddai gan y mathau amgen hyn o gynhyrchu siawns llawer uwch o lwyddiant hirdymor gan na fyddent yn dibynnu ar ddarparu arian yn anghywir o San Steffan.

Ar lefel genedlaethol:

1.Mae angen i Lywodraeth Cymru (y Senedd i lawr i Gynghorau):

I roi cymdeithas yn bennaf oll, mai dim ond gofalwyr ein gwlad ydym ni fel gwleidyddion. Rhaid i ni ddiffinio, yn ysgrifenedig, ein rhwymedigaethau a'n cyfrifoldebau i gymdeithas (cyfansoddiad ysgrifenedig), gan gerdded llwybr economaidd egalitaraidd e.e., fel y gwelir yn Nenmarc.

Cefnogi busnesau lleol ar bob cyfle a sicrhau nad oes yr un busnes yng Nghymru yn dioddef oherwydd y polisi caffael gwyrdroi a bennwyd gan San Steffan a fydd bob amser yn ffafrio ei fuddiannau ei hunan.

Creu perthynas waith agos gref gyda busnes, yn seiliedig ar 'gydffederasiwn o fusnesau Cymru' a grëwyd i alluogi'r llywodraeth a busnesau i gydweithio i gynyddu cynhyrchiant. Er enghraifft, yn Abertawe, mae hyn yn ei gwneud yn ofynnol i brosiect morlyn llanw uwch gael ei ddylunio, ei adeiladu, ei berchen a'i redeg gan Gymru, gan gynnwys dosbarthu'r trydan i aelwydydd. Dylai pobl Cymru rannu seilwaith ac elw cyflenwi a'i fwynhau.

Dylem geisio mabwysiadu rhai o'r arferion gwaith gorau o bob cwr o'r byd, a'u hymgorffori yn y gyfraith, gan gynnwys aelod o staff ar fwrdd y cyfarwyddwyr a chynlluniau rhan-berchnogaeth ar gyfer staff. Mae llawer o opsiynau sy'n cynyddu cynhyrchiant a democratiaeth i bobl, busnesau a Chymru.

  1. Mae angen i fusnesau:

Sylweddoli y byddem yn cefnogi busnesau lleol ar yr amod bod yn rhaid i fusnesau gael eu hymgorffori mewn cymdeithas, ac i gadw at gyfreithiau llafur ac amgylcheddol a fyddai'n cael eu gosod ar lefel uchel. Mae model Preston wedi dangos bod y dull moron a ffon hwn yn gweithio pan gaiff ei ddefnyddio'n ddoeth ac at ddiben diffiniedig, a bod busnes yn sylweddoli bod eu manteision cynhyrchiant i gyd yn seiliedig ar staff hyfforddedig a brwdfrydig sy'n talu'n dda. Byddai hyn yn cadarnhau eu cysylltiad â'u llywodraeth a'u cymdeithas. Prin yw'r gwledydd yn y byd y mae eu busnesau wedi'u heithrio o'i brif farchnad, y llywodraeth. Yng Nghymru mae hyn dros 40% o'n heconomi.

3.Mae angen i unigolion:

Sylweddoli fod gan bob un ohonom 'hawliau a chyfrifoldebau' yn gyfartal. Yr ydym i gyd yn rhan o gymdeithas.

Fel enghraifft ymarferol o hyn, mae Denmarc wedi diddymu 'Budd-dal Di-waith', ac wedi creu 'Budd-dal Cyflogaeth'. Gydag un newid polisi, mae deinameg cymdeithas yn newid. Nid oes diweithdra i neb sy'n gallu gweithio. Mae hyn yn dechrau ar atgyweirio cymunedau sydd wedi torri a bywydau pobl. Er bod gobaith wedi'i golli , gallwn dorri'r cylch yn enwedig mewn ardaloedd lle mae diweithdra rhwng cenedlaethau.

I'r rhai a ddiswyddwyd byddai 'Budd-dal Cyflogaeth' yn dechrau, yn cael ei reoli'n lleol, ac yn gweithio ar y cyd â busnesau lleol. Byddai'n arwain pobl at ardaloedd â phrinder sgiliau cyflogaeth yn eu cymunedau lleol. Rhoddir dewis arall ar gyfer ail-hyfforddi a chyflogaeth gyda ffocws lleol. Mae'r Daniaid yn ei alw'n 'Hawliau a Dyletswyddau'. Mae hyn yn creu'r sylfaen lefel uchel ar gyfer diogelu lles, ac ar yr un pryd yn cynyddu cynhyrchiant. Mae'r Daniaid yn derbyn mai problem cymdeithas yw problem unrhyw unigolyn hefyd, ond ar yr un pryd mae'n mynnu mai problem cymdeithas yw problem yr unigolyn hefyd.

Casgliad.

Mae'r dull hwn yn cynnwys hybrid o strategaethau lluosog sy'n canolbwyntio ar Dyfu Cyfoeth Cymunedol, gan eu datblygu i harneisio'r potensial economaidd enfawr a ddefnyddir gan Lywodraeth. Drwy gyplysu hyn ag oes o brofiad busnes ymarferol, ymarferol yn seiliedig ar bragmatiaeth nid dogma, mae'n ein harwain at fodel cymdeithasol gwirioneddol chwyldroadol: 'Cytundeb Cymdeithasol' gweithredol sydd yn ganolog i fusnes a chymdeithas. Mae'n wyrdd, yn egalitaraidd ac o lawr gwlad i fyny, o fudd i'r rhai mwyaf anghenus.

Mae adeiladu economi fel adeiladu tŷ; mae angen sylfaen gadarn. Yr ydym yn cynnig egwyddorion cyffredinol 'economeg sylfaenol', ond yn eu cynyddu ac yn eu hymestyn i lefel genedlaethol. Yma, gallant ymgymryd â dimensiwn newydd cyfan a allai gyfeirio polisi cenedlaethol, cymdeithasol ac economaidd. Gellid dechrau hyn ar unwaith wrth i ni gymryd grym, heb fawr o gost. Mae'n cael effaith economaidd enfawr a bydd yn gosod y sylfeini ar gyfer pryd y mae gan Gymru bwerau economaidd pellach ar gael iddi, gan wneud eu heffaith yn fwyfwy effeithiol.

Ein fersiwn ni yw'r Economi Sylfaen Adfywiol: Mae'n gynllun adfywio i Gymru i ddenu a chadw buddsoddiad. Nid cynllun prynu'n lleol yn unig ydoedd. Mae'n ailwampio strwythurol sy'n cadarnhau ac yn atgyfnerthu budd economaidd pob un gweithred economaidd sy'n gwneud, yn gallu ac a ddylai ddigwydd mewn ardal leol, drwy ddefnyddio sefydliadau angori i'w llawn botensial.

Mae ein gweledigaeth yn uchelgeisiol o egalitaraidd gan ei fod wedi'i fodelu ar fodelau llwyddiannus yn Sgandinafia. Mae hyn yn golygu bod yr Economi Sylfaen Adfywiol wedi'i chynllunio i fod o fudd i weithwyr a thrigolion ar gyflogau is yn gymaint â'r rhai medrus iawn. Mae hyn yn golygu nad dynwared boneddigeiddio yn unig yw adfywio: hyd yn oed os bydd costau byw mewn ardal yn codi, bydd gan bobl leol eu hunain fwy o arian i'w wario, a dylent barhau i allu fforddio byw yn yr ardal fel y gallent o'r blaen. Bydd ansawdd eu bywyd yn gwella'n sylweddol. Mae o fudd i'r gymdeithas gyfan o weithiwr at berchnogion busnes: nid oes neb yn cael ei adael ar ôl, mae pawb wedi'i gynnwys.

Drwy osod ein stondin wleidyddol fel y 'llwybr canol', nid ar y chwith nac ar y dde, ond gyda pholisi economaidd a geisiwyd, a brofwyd a phragmatig wedi'i anelu at anghenion penodol Cymru (wedi'i dynnu o arfer gorau gwledydd eraill), byddwn yn apelio at y pleidleiswyr hynny sydd wedi ymddieithrio ar bob ochr.

Mae hyn yn iachâd i economïau ôl-wladychol. Mae'n ateb hyblyg a all gyd-fynd ag anghenion Cymru. Mae'n newid rheolau'r gêm a byddai'n ail-ddiffinio ein cymdeithas mewn cyferbyniad llwyr â rheolau Lloegr. Byddai Plaid Cymru yn eistedd fel porth i Gymru ffyniannus, egalitaraidd, werdd.

Llofnodwyd

John Davies                                  Yasmin Zahra

Ymgeisydd y Senedd (Gŵyr)     (Swyddog Ieuenctid Gŵyr)


Dangos 1 ymateb

Edrychwch yn eich e-bost am ddolen i fywiogi eich cyfrif.
  • Harri Roberts
    published this page 2021-03-14 18:57:28 +0000

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.

Ymgyrchoedd